Landelijk bestuur

De leiding van de Protestantse Kerk ligt in handen van 62 ambtsdragers. Samen vormen zij de generale synode, in gewoon Nederlands ‘het landelijk bestuur’. Zij komen minimaal twee keer per jaar bij elkaar. Hun opdracht is leidinggeven aan het leven en werken van de kerk in haar geheel.

Voor de hele kerk

Pijl naar beneden Verder lezenWat zijn de taken van een synodelid? Synodeleden zijn allen ambtsdragers die gekozen zijn door een plaatselijke gemeente. Deze plaatselijke wijsheid en ervaring worden in de synode gebundeld en vruchtbaar gemaakt voor het welzijn van de hele kerk. Daarom wordt de synode ook wel ‘de kerkenraad van de hele kerk’ genoemd. Volgens de kerkorde bestaat de kerk uit alle gemeenten. Hun stem wordt dus ook via haar ambtsdragers in de synode gehoord en benut.

Inspiratie

Op vrijdag 13 februari a.s. is de volgende generale synode. Preses Trijnie Bouw hoopt dat het een vergadering wordt die tot eer is van God, tot opbouw van de gemeente en een teken van hoop voor wie naar hoop verlangen. 

Onderstaande gebedssuggestie kunnen gemeenten gebruiken om voorbede te doen voor de generale synode:

Goede God, 

Wij danken U dat U naar ons ben toegekomen, dat U met ons de reis van het leven bent aangegaan, van het allereerste begin tot in de eeuwigheid. 

Wij danken U dat wij als kerk in Uw Naam, als pelgrims onderweg naar Uw Koninkrijk, ons leven mogen leiden in verbondenheid met U, elkaar en deze wereld.  

Wij bidden voor wie in onze kerk geroepen zijn om ruimte te scheppen en richting te geven op welke wijze en op welke plaats dan ook.  

Vandaag bidden wij in het bijzonder voor wie geroepen zijn om als generale synode bijeen te komen. Geroepen om halt te houden, stil te worden, te luisteren en te spreken, en dat te doen wat  namens en voor het geheel van onze kerk nodig is.  

U weet van de zegeningen en uitdagingen, van de vreugden en van de zorgen, in onze kerk, in onze samenleving, in onze wereld. Laat het een vergadering zijn die tot eer is van U,  tot opbouw van de gemeente, en een teken van hoop voor wie naar hoop verlangen. 

Laat Uw Geest daar aanwezig zijn als voorganger en reisgenoot  met moed en zorgvuldigheid wijsheid en lichtheid  

in de Naam van Jezus Uw Zoon en onze Heer 

Amen 

  Agenda generale synode 13 februari 2026

Hanna Ploeg is toezichthouder binnen het sociaal domein en de gezondheidszorg. Zij is belijdend lid van de Protestantse Kerk in Nederland en betrokken bij de Domkerkgemeente in Utrecht. 

In haar rol als bestuurslid wil Ploeg graag bijdragen aan “een goede besturing en samenwerking met het oog op het hoger doel van de kerk als lichaam van Christus en de dienstverlening aan gemeenten.” 

Met de komst van Ploeg bestaat het bestuur nu uit drie leden. Naast scriba Kees van Ekris, besloot het moderamen eerder preses Trijnie Bouw te benoemen tot tijdelijk voorzitter van het bestuur. Het tijdelijke bestuur buigt zich alleen over noodzakelijke lopende zaken. 

Moderamen en bestuur wachten met het aanvullen van het bestuur tot zes leden (het kerkordelijk vereiste aantal) tot de uitkomsten van het onderzoek naar de governance. Dit is het tweede onderzoek (naast het onderzoek naar de werksfeer en veiligheid) waartoe de kleine synode opdracht heeft gegeven. Dit onderzoek richt zich op de wijze waarop de directie en het bestuur van de dienstenorganisatie, de synode en het moderamen het beste kunnen samenwerken. 

Op 26 september 2025 heeft de kleine synode besloten om een onderzoek in te stellen naar de werkcultuur binnen de dienstenorganisatie. Dit onderzoek beslaat de periode 2018 tot en met september 2025.

Om het onderzoek te begeleiden heeft de kleine synode een begeleidingscommissie ingesteld, bestaande uit vijf van haar leden. Voor het onderzoek wil de begeleidingscommissie graag in contact komen met mensen die in de jaren 2018 tot 2023 voor de dienstenorganisatie hebben gewerkt en die een relevante bijdrage kunnen leveren aan het onderzoek.

Oproep

Op je website

In de online adventskalender verschijnt elke dag een nieuwe inspirerende bijbeltekst en een korte overdenking. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden voor de dagelijkse veertigdagentijdmailing en ontvangen deze inspiratie dan rechtstreeks in hun mailbox. Gemeenten die de kalender op hun eigen website willen plaatsen, kunnen dat eenvoudig doen middels een widget. Ga voor de instructie voor de webmaster naar protestantsekerk.nl/widget.

In je app

De veertigdagentijdkalender is dit jaar ook weer beschikbaar voor kerk-apps, in de vorm van een RSS-feed. Kijk voor de instructie voor het koppelen van de RSS-feed in je eigen beheerdersomgeving. Voor Donkey Mobile-gebruikers is de kalender beschikbaar in de Donkey Inspire-omgeving.

Over de kalender

Het thema van de veertigdagentijdkalender is 'Kijk! Door Jezus' ogen' en sluit aan bij het jaarthema van de Protestantse Kerk. We verdiepen ons in belangrijke passages uit de Bijbel over Jezus. Hoe daagt Hij ons uit om ‘anders’ te kijken naar de wereld om ons heen? En wat betekent dat voor ons leven van vandaag? De kalender biedt voor elke dag een overdenking en staat vol inspirerende quotes, liederen en gebeden. Zo kunnen we met Jezus als voorbeeld op weg naar Pasen.

>> Bekijk de instructie

De veertigdagentijdkalender uitdelen aan je gemeenteleden? Bestel nu

Actie Kerkbalans richt zich de komende jaren nadrukkelijk op de jonge generatie in de kerk. Jongeren worden niet alleen betrokken bij het geven, maar ook bij het bredere gesprek over wat het betekent om samen kerk te zijn. Dat vraagt van kerkenraden dat zij nu alvast nadenken over de koers die ze willen inslaan.

Jongeren meer betrekken 

De aandacht voor jongeren maakt deel uit van een bredere beweging binnen Actie Kerkbalans om nieuwe doelgroepen aan te spreken. Zo is er een ‘kerkzoeker’ ontwikkeld: een pagina op de website van Actie Kerkbalans die niet-kerkleden helpt een kerk in de buurt te vinden om een gift te doen. Daarmee wordt het ook voor mensen buiten de kerk mogelijk om bij te dragen aan het werk van de kerk of aan het behoud van een kerkgebouw in hun wijk of dorp. Daarnaast wordt gewerkt aan plannen om jongeren structureel meer te betrekken bij Actie Kerkbalans en bij het kerkelijk leven. 

‘Genade is gratis, maar de kerk niet’ 

Tijdens de openingsbijeenkomst voor Actie Kerkbalans 2026 gingen mgr. Rob Mutsaerts, hulpbisschop van het bisdom ’s-Hertogenbosch, en Corina Nagel-Herweijer in op het belang van betrokkenheid van jongeren. Nagel-Herweijer benadrukt dat jongeren volwaardig moeten meedoen in alle aspecten van kerk-zijn, ook als het gaat om financiën. “Genade is gratis, maar de kerk niet”, zegt zij. “Juist daarom is het belangrijk dat jongeren serieus worden genomen.” 

Tegelijk waarschuwt zij voor twee risico’s. “We moeten voorkomen dat jongeren in een vergrijzende kerk vooral worden gezien als oplossing voor een begrotingstekort. En we mogen jongeren niet instrumentaliseren: hun waarde zit niet in wat ze geven, maar in wie ze zijn.” Volgens Nagel-Herweijer roept het betrekken van jongeren bredere vragen op binnen de kerk: wat betekent het om samen kerk te zijn, wat is het doel van de lokale gemeenschap en hoe dragen jong en oud samen verantwoordelijkheid? “We mogen jongeren vragen om bij te dragen, maar wel passend bij hun levensfase.” 

Kerk-zijn draait om gemeenschap 

Mgr. Mutsaerts sluit daarbij aan. “Kerk-zijn gaat niet in de eerste plaats over geld, maar over gemeenschap, zin en hoop. Tegelijk geldt: zonder middelen kan ook een kerk niet blijven bestaan. Dat is vergelijkbaar met een voetbalclub: geld is niet het doel, maar wel noodzakelijk.” Het gaat daarbij niet om de hoogte van het bedrag, benadrukt Nagel-Herweijer. “Belangrijker is dat jongeren nadenken over vragen als: van wie is mijn geld en wat wil ik ermee doen? Een vast ritme van geven is in deze levensfase vaak waardevoller dan een hoog bedrag.” 

Geven is meer dan geld 

Volgens mgr. Mutsaerts begint geven al lang voordat het over financiële steun gaat. “Geven is ook je tijd inzetten, je talenten delen, je stem laten horen en verantwoordelijkheid nemen. Financieel bijdragen hoort daarbij, maar het gaat vooral om de houding: ik hoor erbij en ik wil dat deze gemeenschap toekomst heeft.” Steeds vaker kloppen jongeren zelf aan bij de kerk, merkt hij op. “Voor veel jongeren is de kerk één van de weinige plekken zonder prestatiedruk. Ze zoeken zin, hoop en iets dat groter is dan henzelf.” 

Ondersteuning voor kerkenraden 

Actie Kerkbalans ondersteunt jaarlijks meer dan 2000 gemeenten (waaronder gemeenten binnen de Protestantse Kerk) en parochies bij het organiseren van de grootste financiële inzamelingsactie voor de lokale kerk. Via kerkbalans.nl is ondersteunend materiaal te vinden voor een succesvolle lokale actie. 

De kerkenraad is verantwoordelijk voor de beleidsvorming rond Actie Kerkbalans: het bepalen van financiële doelstellingen, het formuleren van de boodschap en het creëren van draagvlak binnen de gemeente. Door nu al vooruit te kijken en jongeren actief mee te nemen in de plannen voor de volgende actie, kan een gemeente aansluiten bij de koers die Actie Kerkbalans inzet.

Zie ook: Actie Kerkbalans | Protestantse Kerk in Nederland

Om er zeker van te zijn dat de gegevens van predikanten bij de lancering correct zijn, is het goed als predikanten hun gegevens in extranet controleren. De komende weken krijgen predikanten hier groepsgewijs mails over.  

Predikanten hoeven niet op deze mail te wachten, maar kunnen ook zelf alvast controleren of hun gegevens in extranet kloppen. Ook kunnen ze van sommige gegevens aangeven welke er zichtbaar mogen zijn in het e-jaarboek. 

Kerkelijk werkers mogen uiteraard ook al hun gegevens gaan controleren, maar zullen later dit jaar actief benaderd worden met dit verzoek. Dat dit later gebeurt, heeft ermee te maken dat er nog gewerkt wordt aan het correct weergeven van de bevoegdheden van de kerkelijk werker. 

Korte samenvatting 

• Extranet is de bron van de gegevens van predikanten en kerkelijk werkers. Deze gegevens zijn alleen in te zien door de predikant/kerkelijk werker zelf. 
• E-jaarboek toont een deel van de gegevens van predikanten en kerkelijk werkers. Deze gegevens zijn alleen te bekijken door mensen die een account hebben in het portaal van de Protestantse Kerk. 

Het Vakantiebureau biedt deze vakanties aan in samenwerking met RCN Vakantieparken vanuit de gezamenlijke diaconale opdracht vanuit de Protestantse Kerk in Nederland. Diaconieën en andere maatschappelijke organisaties kunnen van 1 t/m 28 februari 2026 gezinnen aanmelden. Gezinnen kunnen zelf een voorkeursperiode opgeven voor een vakantie in een bungalow, mobil home of safaritent op één van de RCN Parken in Nederland. 

Hoe werkt het?

• De diaconie of maatschappelijke organisatie kan samen met het gezin de aanvraag inclusief korte motivatie indienen. 
• Alleen aanvragen van gezinnen, die nog niet eerder van dit aanbod gebruik hebben gemaakt en jaren niet op vakantie zijn geweest, worden in behandeling genomen.
• Aanmelden is mogelijk van 1 t/m 28 februari 2026 via de website van Het Vakantiebureau. 
• Vanaf half maart informeert Het Vakantiebureau de aanmelders over eventuele plaatsing, te beginnen met plaatsingen in de meivakantie
• Als er meer aanmeldingen komen dan dat er plaatsen zijn, wordt gekeken naar respectievelijk urgentie en volgorde van binnenkomst. 
• Het Vakantiebureau vraagt een kleine bijdrage voor de bemiddeling (€ 75,- voor een verblijf van een week of € 35,- voor een weekend). 
• De actie is geldig voor alle RCN Vakantieparken in Nederland. 

Vakantiebureau

Het Vakantiebureau organiseert al meer dan 60 jaar vakantieweken in Nederland voor circa 2300 mensen met een zorgbehoefte en eenzame ouderen. Wil je meer informatie over alle mogelijkheden, of als vrijwilliger mee met een vakantieweek? Lees meer op hetvakantiebureau.nl. 

Lees ook:

Voor alle onderdelen van de liturgie in de kerkdienst zijn pictogrammen gemaakt. Van collecte tot preek, van gebed voor de wereld tot de zegen, aan alle elementen is gedacht. De pictogrammen zijn geschikt om te gebruiken op de beamer, in het kerkblad of op de website. De illustraties zijn gemaakt door Linda Verholt.

Herkenbare afbeeldingen

Het idee om pictogrammen te maken die alle gemeenten kunnen gebruiken ontstond na een oproep van ds. Harmke Heuver van de Protestantse Gemeente Lexmond in een facebookgroep voor predikanten. Ze vroeg of de afbeeldingen in de online serie over de orde van dienst ook in lokale kerken gebruikt mochten worden. Naar aanleiding daarvan is een set pictogrammen in zwart-wit gemaakt die nu beschikbaar is voor alle gemeenten. De afbeeldingen komen overeen met die in de online serie. Een pré, volgens ds. Den Hertog. “Het beeld bekrachtigt dat wat gezegd wordt, en het gebruik van dezelfde afbeeldingen vergroot de herkenbaarheid. Dat is belangrijk voor het geloofsonderwijs in de kerk.”

Stickervel

Den Hertog gebruikt de pictogrammen in gezinsdiensten. De reacties zijn positief: “Gemeenteleden vinden dit een mooie manier om de kinderen bij de dienst te betrekken. Ze weten nu precies wat het volgende onderdeel is in de dienst.” Om de pictogrammen te introduceren in zijn gemeente, maakte ds. Den Hertog een stickervel. Tijdens een gezinsdienst deelde hij het stickervel met alle pictogrammen uit. Als het plaatje tijdens de dienst op de beamer in beeld kwam, konden de kinderen het betreffende pictogram op hun kaart plakken. “Als de kaart vol was, kregen ze een prijsje. Het was een leuke manier om de pictogrammen te introduceren.”

Visueel ingesteld

Ds. Den Hertog kan het andere gemeenten aanraden de plaatjes te gebruiken. “De samenleving is steeds meer visueel ingesteld. Vooral bij kinderen en jongeren spelen plaatjes en beelden een steeds grotere rol. Met deze pictogrammen geef je in een oogopslag meer informatie dan met gesproken woorden. Dat geeft ook verdieping in het geloofsonderwijs.”

Downloaden

De pictogrammen ook gebruiken in je kerkdienst of kerkblad? Je kunt ze hier downloaden.

Download pictogrammen

Volgens de begeleidingscommissie kwam AEF als beste naar voren uit een selectie van negen benaderde bureaus. Het bureau scoorde hoog op ervaring met cultuur- en veiligheidsonderzoek, affiniteit met de rol en positie van de Protestantse Kerk, deskundigheid, capaciteit en een empathische en betrokken onderzoeksaanpak.

Inhoud van het onderzoek

Het onderzoek richt zich op de werkcultuur en sociale veiligheid binnen de dienstenorganisatie in de periode 2018 – 2025. In dit onderzoek zullen de ervaringen van (oud-)medewerkers, leidinggevenden, directie, bestuur en moderamen meegenomen worden. Dit zal uiteindelijk mogelijke verbeteringen en bouwstenen op moeten leveren voor een veilige, open en toekomstbestendige werkcultuur.

Planning

Het geselecteerde bureau is inmiddels gestart met het onderzoek. Het streven is dat de resultaten van het onderzoek in april worden gedeeld met de opdrachtgever, de begeleidingscommissie van de kleine synode.

Jongeren en jongerenorganisaties kunnen hun project indienen en maken daarmee kans op de hoofdprijs van €15.000. De prijsuitreiking vindt plaats op 10 april 2026, tijdens het Jongerenprijsdiner in de Joriskerk in Amersfoort. Aanmelden kan tot 1 februari 2026 via jongerenprijs.nl. 

Platform voor hoopvolle initiatieven 

Met de Jongerenprijs wil het fonds ruimte geven aan een hoopvol geluid in een tijd waarin jongeren vaak vooral in verband worden gebracht met stress, eenzaamheid en mentale klachten. De prijs laat zien dat jongeren volop ideeën hebben om bij te dragen aan verbinding, ontmoeting en een rechtvaardiger samenleving. Dat bleek ook uit eerdere edities. Zo won in 2023 het project De Kas in DrachtenVerder lezenDe Kas: waar vanuit Jezus’ liefde wordt omgezien naar jongeren, dat met activiteiten jongeren helpt hun talenten te ontdekken en relaties op te bouwen in de stad. 

Jury en prijzen 

Alle inzendingen worden beoordeeld door een jury met ervaring in jongerenwerk en maatschappelijke betrokkenheid. Onder de juryleden zijn onder meer Júlia Herku (jonge Theoloog des Vaderlands 2024-2025), zanger Marc Floor en jongerenwerker en influencer Godwin Arhin. Herku kijkt uit naar de inzendingen: “Het is inspirerend om te zien hoe creatief en vernieuwend jongeren zijn. Hun stem heeft unieke kracht om richting en hoop te geven. Dat maakt het bijzonder om deel uit te maken van deze jury.” De jury kiest drie prijswinnaars. Daarnaast brengen alle deelnemers een stem uit voor de publieksprijs. 

Over Fonds Kerk en Wereld 

De Jongerenprijs is een initiatief van Fonds Kerk en WereldVerder lezenKerk en Wereld, een fonds binnen de Protestantse Kerk dat activiteiten stimuleert en ondersteunt op het snijvlak van geloof en samenleving. Projecten dienen aan te sluiten bij minimaal één van de speerpunten van het fonds: verbinden en ontmoeten, het christelijk geloof actualiseren of bevorderen van sociale cohesie.